Chèn ép cột sống không phải là căn bệnh không có hy vọng chữa trị

Cách đây 3 tháng, một nhân viên bán hàng điện tử, Ông Ho Teck Lee đi lại với những bước lê khó nhọc. Cha của hai đứa trẻ đang bị đau và khó có thể đi lại mà không có sự hỗ trợ bên ngoài.

Ông Ho ở Mandarin nói “Chân tôi chẳng còn chút sức lực nào và cũng chẳng có cảm giác cân bằng. Tôi phải bám vào lan can khi tôi lên xuống cầu thang và tôi cảm thấy loạng choạng, yếu và đau cả hai chân”

Ông Ho, người Malaysia đã sinh sống và làm việc tại Singapore 10 năm nay, đang bị chèn ép cột sống.

Bác sĩ Tang Kok Kee, chuyên gia tư vấn phẫu thuật thần kinh tại Trung tâm phẫu thuật thần kinh người lớn và trẻ em K K Tang, Bệnh viện Mount Elizabeth nói “Nếu ông ấy chỉ tới khám muộn hơn một chút nữa thôi thì có lẽ ông ấy đã bị liệt rồi.”

Theo Bác sĩ Tang, chèn ép cột sống là một trường hợp khẩn cấp cần phát hiện sớm và điều trị ngay vì nó có thể gây ra khuyết tật lâu dài và nghiêm trọng.

Chức năng sinh lý học của cột sống

Cột sống là một cấu trúc dài, hình trụ kéo dài từ cuống sọ tới đốt sống thắt lưng đầu tiên gần hông. Nó là một phần của hệ thần kinh trung ương và đường kính xấp xỉ 1 cm, dài khoảng 50 cm.

Cũng giống như một đường hầm, cột sống tạo ra một đường hai chiều chuyển các xung cảm giác và vận động tới não và từ não. Nó thực hiện kiểm soát rất nhiều các phản xạ cũng như chuyển động của chân tay. Có 31 đôi dây thần kinh cột sống dời khỏi cột sống trong một khoảng thời gian ngắn. Cùng với đó, chúng giúp đảm bảo việc cơ thể người thực hiện chức năng một cách thống nhất và ổn định.

Bác sĩ Tang giải thích “Cột sống được bảo vệ bởi xương và dịch não tủy. Đốt sống giúp hỗ trợ cơ thể và bảo vệ cốt sống,”

Khi bị chèn ép cột sống, khoảng bị thu hẹp gây ra áp lực lên các rễ thần kinh cũng như cột sống và có thể hạn chế việc chuyển động cũng như gây ra nhiều khuyết tật khác.

Dấu hiệu và Triệu chứng

Đau nhức là một triệu chứng thường gặp của chèn ép cột sống. Đau nhức thường cố định, gây mệt mỏi, đau và đôi khi phân tán. Cơn đau có thể tăng lên hoặc tiến triển chậm. Chuyển động thường làm cơn đau nghiêm trọng hơn và tùy thuộc vào vị trí của chén ép cột sống, việc duỗii cổ hay tay, thậm chí cả khi ho, hắt hơi cũng có thể gây đau.

Ông Ho nghi ngờ mình bị đau lưng khi mang vác một thiết bị điện tử khi làm việc. Ông nói “Đối với tôi, chủ yếu là chân bởi chèn ép xảy ra ở vùng giữa lưng”. Cảm giác đau chân xuất hiện, sau đó là việc mỏi các cơ vận động – một triệu trứng thường gặp khác của chèn ép cột sống.

Theo bác sĩ Tang, triệu chứng này luôn đi kèm với các trường hợp bị chèn ép cột sống.

Bác sĩ Tang cho biết thêm “Khoảng thời gian rất khó để xác định, nó thường khác khác nhau đối với mỗi bệnh nhân, và có thể kéo dài từ vài ngày tới hàng tuần, hay thậm chí hàng tháng. Bệnh nhân cảm thấy cứng đờ và có cảm giác chân tay nặng nề và trong một số trường hợp, giống như ông Ho, họ có thể có dáng đi co giật và không vững.”

Các triệu chứng khác có thể bao gồm suy yếu cảm giác, ví dụ như là việc mất cảm giác, tê, đau, rần rần hay cảm thấy lạnh ở chỗ bị ảnh hưởng. Khi chèn ép cột sống tiến triển, có thể xảy ra loạn chức năng, bao gồm việc mất kiểm soát và không kiềm chế được bàng quang, mất kiểm soát ruột hay thậm chí cả liệt dương.

Bác sĩ Tang khuyên “Nếu bạn càng ngày càng cảm thấy đau hơn, tê chân diễn ra liên tục  hay đau diễn ra bất thường, đây là những cảnh báo bạn đang có bất thường và tôi khuyên bạn nên tới gặp bác sĩ ngay.”

Trong những trường hợp nguy hiểm nhất, nếu việc điều trị bị trì hoãn, bạn có thể bị liệt chân tay hoàn toàn và không thể cứu chữa được.

Bác sĩ Tang khuyên “Chèn ép cột sống không phải là chuyện đùa. Nó không dung tha ai bao giờ. Một điều đáng tiếc là đối với những người lớn tuổi, người ta vẫn thường bôi dầu lên lưng và hy vọng cơn đau sẽ qua khỏi hơn là tìm ngay cho mình một phương pháp điều trị. Trong nhiều trường hợp, cơn đau có thể chữa được nếu bệnh nhân chú ý và được cảnh báo sớm.

Nguyên nhân của chèn ép cột sống

Chèn ép cột sống hay chấn thương có thể xảy ra do rất nhiều lý do.

Bác sĩ Tang cho biết “Chấn thương cột sống từ tai nạn ô tô, ngã hay chơi thể thao có thể gây ra chèn ép cột sống”.

Các nguyên nhân khác bao gồm việc nhiễm khuẩn hay khối u, bả bị nhô hay các bệnh thoái hóa. Những người già thường dễ bị chèn ép cột sống, tuy nhiên đối với những người ít tuổi như ông Ho cũng không phải là trường hợp ngoại lệ.

Bác sĩ Tang khuyên “Những người gặp phải những vấn đề về sức khỏe làm họ dễ ngã khi mệt mỏi – ví dụ như đột quỵ, thường dễ bị chèn ép cột sống,”

Chẩn đoán và điều trị

Đối với những bệnh nhân bị chèn ép cốt sống, chỉ chụp X quang thôi chưa đủ để chẩn đoán bệnh. Thực hiện chụp X quang như vậy không thể chỉ ra bất thường và có thể cần thực hiện một số chiếu chụp khác, ví dụ như chụp CT, hay chụp cộng hưởng từ.

Mục đích của việc điều trị là giảm đau, khôi phục lại những dị tật thần kinh, ổn định cột sống và trong một số trường hợp, kiểm soát khối u.

Việc chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí, mức độ nghiêm trọng của chèn ép và mức độ chức năng của bệnh nhân trước khi xuất hiện bệnh.

Điều trị khi chèn ép cột sống còn ở giai đoạn sớm sẽ hiệu quả hơn và thường cần phẫu thuật.

Bác sĩ Tang cho biết thêm, “Đối với những chèn ép gây ra do cơ học, kinh nghiệm thông thường sẽ là điều trị bằng phẫu thuật và trong hầu hết trường hợp, sẽ giúp bệnh nhân cải thiện được tình hình bệnh nếu không muốn nói là chữa khỏi hoàn toàn,”

Trong trường hợp này của ông Ho, ông đã thực hiện phẫu thuật ở cột sống T8 và T9 vào cuối tháng 12 năm trước (2007). Ông chỉ phải nằm viện vẻn vẹn một tuần. Ông có thể đứng dạy và đi lại trong vòng hai ngày sau khi thực hiện phẫu thuật mở.

Ông Ho cho biết “Tình trạng của tôi đã khá hơn rất nhiều. Ngay sau khi thực hiện phẫu thuật, cơn đau chân của tôi giảm hơn 60%. Thực sự là chỉ sau chưa đầy 48 tiếng, tôi đã có thể đi lại,”.

Sau khi thực  hiện phẫu thuật, ông trở lại ba lần để theo dõi và hiện nay, sau ba tháng phẫu thuật, ông đã có thể lái xe máy.

Ông Ho, người đã chi 20.000 đô la cho việc điều trị, cho biết thêm “Bây giờ, tôi có thể lên xuống cầu thang mà không gặp phải bất kỳ vấn đề nào. Mặc dù tôi không thể mang vác các vật nặng nhưng ngoài chuyện đó, tất cả mọi thứ đều bình thường,”Chi phí này đã bao gồm phí nằm viện, phí phẫu thuật và thuốc men.

Ông Ho rất hài lòng về chuyên môn của bác sĩ Tang. Ông nói “Bác sĩ Tang là một bác sĩ giỏi. Là một bác sĩ, ông rất quan tâm chăm sóc và giải thích một cách cặn kẽ cho bệnh nhân, miễn sao họ hiểu.”

Nhìn chung, việc chẩn đoán điều trị bệnh nhân phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tổn thương của bệnh tại thời điểm thực hiện chẩn đoán. Theo các bác sĩ, khoảng 80% bệnh nhân có thể đi lại được, do đó nếu được chữa trị kịp thời, và khoảng 20% bệnh nhân không đi lại được có thể phục hồi lại khả năng đi lại sau khi điều trị.

Bác sĩ Tang khuyên, “Tôi nhấn mạnh rằng chèn ép cột sống không phải là căn bệnh không có hy vọng chữa trị. Căn bệnh này có thể chữa trị được, nhưng việc điều trị cần phải thực hiện kịp thời. Cũng giống như nhiều căn bệnh khác, bạn tới gặp bác sĩ càng sớm, cơ hội chữa khỏi của bạn càng cao,”